ลิฟต์โดยสาร : ประเภท วิธีเลือกซื้อ และการบำรุงรักษา

ในบทความนี้ เราจะพาไปทำความรู้จักลิฟต์โดยสารแบบครบทุกมิติ ตั้งแต่ประเภท การทำงาน ส่วนประกอบ วิธีเลือก ไปจนถึงค่าบำรุงรักษา รวมถึงเทคโนโลยีลิฟต์สมัยใหม่ที่กำลังได้รับความนิยม

ลิฟต์โดยสาร (Passenger elevator) คืออะไร?

ลิฟต์โดยสาร คืออุปกรณ์สำหรับลำเลียงผู้คนขึ้น-ลงในอาคาร มีทั้งแบบความเร็วต่ำสำหรับอาคาร และที่อยู่อาศัย ไปจนถึงลิฟต์ความเร็วสูงสำหรับอาคารสูง จุดประสงค์หลักคือการเคลื่อนย้ายคนได้อย่างรวดเร็ว ปลอดภัย และมีความเสถียรในทุกช่วงการใช้งาน

ความสำคัญของลิฟต์ในยุคปัจจุบันไม่ใช่เพียงเรื่องของความสะดวก แต่ยังช่วยรองรับผู้สูงอายุ ผู้ใช้รถเข็น คนพิการ และผู้ที่ไม่สามารถใช้บันไดได้อย่างคล่องตัว ทำให้ลิฟต์กลายเป็นส่วนหนึ่งของ การออกแบบเพื่อทุกคน อย่างแท้จริง

ประเภทของลิฟต์โดยสาร

เพื่อเลือกใช้งานได้เหมาะสม สิ่งแรกที่ต้องรู้คือประเภทของลิฟต์โดยสาร ซึ่งแบ่งได้ดังนี้

• ลิฟต์โดยสารแบบมีห้องเครื่อง

ลิฟต์แบบมีห้องเครื่อง (Traction Elevator) เป็นลิฟต์ที่ต้องมีห้องเครื่องอยู่ด้านบนของช่องลิฟต์ ใช้สำหรับติดตั้งมอเตอร์และแผงควบคุม จุดเด่นคือซ่อมบำรุงง่าย แข็งแรง รองรับน้ำหนักได้มาก เหมาะกับอาคารที่มีพื้นที่เพียงพอ

• ลิฟต์โดยสารแบบไร้ห้องเครื่อง

ลิฟต์แบบไร้ห้องเครื่อง (Roomless Elevator) เป็นรุ่นที่ได้รับความนิยมสูงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เพราะไม่ต้องสร้างห้องเครื่อง ทำให้อาคารดูทันสมัย ประหยัดพื้นที่ และประหยัดพลังงาน ลิฟต์แบบไร้ห้องเครื่องจะมีความเร็วต่ำกว่าลิฟต์แบบมีห้องเครื่อง

ส่วนประกอบสำคัญของลิฟต์โดยสาร

แม้ว่าลิฟต์แต่ละรุ่นจะมีดีไซน์ต่างกัน แต่มีส่วนประกอบสำคัญคล้ายกัน ได้แก่

• ห้องโดยสาร (Cab) : ห้องโดยสารที่ผู้ใช้งานยืนอยู่ มีปุ่มควบคุมสำหรับเลือกชั้นที่ต้องการเดินทาง ปุ่มขอความช่วยเหลือหากเกิดอุบัติเหตุ
• ระบบรอกและสายสลิง / มอเตอร์แม่เหล็กถาวร : ทำหน้าที่ขับเคลื่อนตู้ลิฟต์ขึ้นลง
• ชุดควบคุม (Controller) : เป็นสมองของลิฟต์ ใช้ในการคำนวณเส้นทาง หยุดชั้น เปิด–ปิดประตู
• ประตูลิฟต์และระบบกันหนีบ : ใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับเพื่อป้องกันประตูปิดใส่ผู้โดยสาร
• ระบบความปลอดภัย (Safety Gear) : หยุดลิฟต์เมื่อเกิดภาวะฉุกเฉิน เช่น สลิงหย่อนหรือมอเตอร์ผิดปกติ
• ระบบฉุกเฉิน เช่น ไฟสำรองและระบบสื่อสาร
• ระบบเบรค : ทำหน้าที่หยุดห้องโดยสาร (Cab) ตามชั้นที่ต้องการ

วิธีเลือกลิฟต์โดยสารให้เหมาะกับอาคาร

ลิฟต์แต่ละตัวมีราคาค่อนข้างสูง ดังนั้น ก่อนตัดสินใจสั่งซื้อลิฟต์โดยสารสักตัว มีปัจจัยที่ต้องพิจารณา ดังนี้

• ประเภทอาคารและจำนวนชั้น
• จำนวนผู้ใช้งานต่อวัน
• ความเร็วลิฟต์ที่เหมาะสมตามความสูง
• น้ำหนักบรรทุก
• แบรนด์ลิฟต์ ควรเลือกที่มีอะไหล่รองรับในไทย
• ผู้ติดตั้งต้องมีใบอนุญาตและประสบการณ์จริง
• การบริการหลังการขายและทีมช่างในพื้นที่

มาตรฐานความปลอดภัย

มาตรฐานความปลอดภัยของลิฟต์โดยสาร ควรได้มาตรฐานดังนี้

• EN81 (ยุโรป)
• ASME A17.1 (อเมริกา)
• JIS (ญี่ปุ่น)

Feature ที่สำคัญ

• Overspeed Governor ระบบกันลิฟต์ตก
• Safety Gear หยุดตู้ลิฟต์ในกรณีฉุกเฉิน
• Emergency Brake เบรกพิเศษเมื่อมอเตอร์ผิดปกติ
• ระบบสำรองไฟ ทำให้ลิฟต์ลงชั้นใกล้ที่สุดเมื่อไฟดับ
• ระบบสื่อสารฉุกเฉิน เพื่อขอความช่วยเหลือได้ทันที
• ระบบประหยัดพลังงาน

การบำรุงรักษาลิฟต์

แม้ลิฟต์จะใช้งานได้หลายสิบปี แต่การดูแลรักษายังเป็นสิ่งที่จำเป็น เพราะนอกจากจะช่วยให้ลิฟต์ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ลดโอกาสการเกิดอุบัติเหตุ ยังลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมครั้งใหญ่ได้อีกด้วย

สิ่งที่ควรสังเกต หรือตรวจเช็คเป็นประจำทุกเดือน

1. ลิฟต์เคลื่อนตัวช้าลงกว่าปกติ

หากสังเกตว่าลิฟต์ที่ใช้งานอยู่มีความเร็วลดลง หรือเคลื่อนตัวไม่เรียบเนียนเหมือนแต่ก่อน นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าระบบควบคุม และมอเตอร์เริ่มเสื่อมสภาพ

1. มีเสียงดัง หรือสั่นสะเทือนเวลาทำงาน

เสียงผิดปกติ หรือการสั่นสะเทือนที่ไม่เคยเป็นมาก่อน เป็นสัญญาณเตือนว่าชิ้นส่วนต่างๆ เช่น ระบบขับเคลื่อน ชุดราง หรือประตู อาจมีการสึกหรอหรือชำรุด

1. ระบบควบคุมขัดข้องบ่อย หรือไฟดับแล้วลิฟต์ค้าง

ถ้าระบบควบคุมขัดข้องบ่อย กดปุ่มแล้วไม่ทำงาน ลิฟต์ค้างเป็นบางครั้ง เป็นสัญญาณที่ควรเรียกช่างเข้ามาตรวจสอบโดยด่วน

เทคโนโลยีลิฟต์โดยสารรุ่นใหม่

ลิฟต์ยุคใหม่มีเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มความปลอดภัยและประหยัดพลังงานมากมาย เช่น

• ระบบควบคุมอัจฉริยะ (Smart Controller)
• ระบบเลือกชั้นอัตโนมัติ Destination Control ที่ลดเวลารอคิว
• จอ Digital Display ภายในห้องโดยสาร
• ระบบใช้พลังงานต่ำและมอเตอร์ประหยัดไฟ
• ประตูระบบไร้เสียงและลดการสั่นสะเทือน
• ระบบควบคุมแบบไร้สัมผัส

สรุป

ลิฟต์โดยสารเป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญมากในอาคารทุกประเภท โดยเฉพาะอาคารสูง การเลือกประเภทให้เหมาะสม วางแผนการใช้งาน และดูแลรักษาอย่างเป็นระบบ จะช่วยยืดอายุการใช้งานและลดความเสี่ยงต่าง ๆ ได้อย่างมาก หากกำลังจะติดตั้งลิฟต์โดยสารใหม่หรือปรับปรุงลิฟต์เก่า การศึกษาข้อมูลพื้นฐานตั้งแต่ประเภท สเปก ความเร็ว ไปจนถึงระบบความปลอดภัย ถือเป็นสิ่งจำเป็นที่ช่วยให้ตัดสินใจได้คุ้มค่าและปลอดภัยที่สุด

LOXCONS ตัวแทนจำหน่ายลิฟต์โดยสาร ยี่ห้อ Hyundai เพียงผู้เดียวในประเทศไทย สามารถติดต่อขอราคา หรือคำแนะนำได้ฟรี

ติดต่อเราเพื่อขอใบเสนอราคา หรือปรึกษาฟรี

Email: [email protected]
Phone: (66) 085-360-0480
Line OA: @Loxcons

ล็อกซเล่ย์ คอนสตรั่คชั่น แมททรีเรียล

FAQ